Profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia w Piotrkowie Marek Dutkiewicz, przyjął zaproszenie Gminnej Biblioteki Publicznej w Gomunicach i wygłosił bardzo ciekawa prelekcję. Jej tematem była historia legionistów i ich wpływ na rozwój Gomunic. Profesor jest pasjonatem historii regionalnej, bo jak podkreśla to ona, jak drobny element mozaiki, tworzy historię kraju. Okazuje się, że nasza "Mała Ojczyzna" też ma chlubną kartę na jej stronach.
To właśnie u nas, ze względu na walory zdrowotne i krajobrazowe oraz bliskość kolei, władze legionowe postanowiły w maju 1915 roku utworzyć Dom Rekonwalescentów Legionów Polskich. Na ten cel zaadaptowano pomieszczenia hal Fabryki Mebli Giętych "Wojciechów". Był on przystosowany do przyjęcia 700 osób, ale bywały okresy, że przebywało w nim nawet 1000 osób. Placówka ta w okresie od lipca 1915 do września 1917 udzieliła pomocy 19 tys. pacjentów. Jeśli przyjmiemy, że przez formacje legionowe przeszło 65 tys. żołnierzy, to możemy stwierdzić, że prawie 30% wszystkich legionistów korzystało z kuracji w naszej miejscowości.
Rekonwalescenci czas na kurację w ośrodku starali się wykorzystać nie tylko na zabiegi i wypoczynek. Podejmowali pracę na rzecz społeczności lokalnej. Pod kierunkiem o. Kosmy Lenczowskiego - swojego kapelana, podjęli inicjatywę dokończenia budowy kościoła. Organizowali również wiele uroczystości religijnych i patriotycznych, w których żywy udział brała orkiestra i chór utworzony z rekonwalescentów. Z ich inicjatywy uruchomiono czteroklasową szkołę podstawową dla dzieci robotników pobliskiej fabryki. W placówce odbywała się również nauka dla dorosłych analfabetów. Poza nauką dzieci otrzymywały bezpłatne posiłki. W szkole zorganizowano bibliotekę. Życie kulturalne było bardzo bogate. Wśród pacjentów znaleźli się również aktorzy, którzy wystawiali sztuki, a dochód z nich przekazywano na rzecz wyposażenia kościoła. Specjalna ekipa wyświetlała nawet filmy.
Władze niemieckie, kiedy zorientowały się, że placówka pełni nie tylko funkcje medyczne zażądały je likwidacji. Ostatecznie ośrodek został przeniesiony do Nowego Miasta koło Przemyśla w listopadzie 1917 roku.
